HỢP TÁC GIỮA CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU QUỐC GIA VÀ CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ - LIỆU CÓ KHẢ THI HAY KHÔNG?

Có rất nhiều tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực nước sạch và vệ sinh nông thôn. Các tổ chức này rất mành trong việc đào tạo, nâng cao năng lực cho cán bộ ở cấp cơ sở. Họ cũng có nhiều kinh nghiệm trong việc thí điểm những cách tiếp cận mới và sáng tạo, đặc biệt là liên quan đến lĩnh vực vệ sinh, một lĩnh vực từ trước đến nay chương trình mục tiêu quốc gia đang nỗ lực thực hiện nhưng không đạt được nhiều kết quả như mong đợi.

Tuy nhiên, dường như rất khó để thuyết phục các cán bộ thuộc các cơ quan chính phủ ngồi và thảo luận về cách thức mà họ có thể học được từ các Tổ chức phi chính phủ. Hợp tác giữa Chương trình Mục tiêu Quốc gia và các Tổ chức chính phủ trong các lĩnh vực này chỉ giới hạn trong việc chia sẻ thông tin trong các cuộc họp với Nhóm Đối tác về Nước sạch và Vệ sinh Nông thôn.

Giống như bất kỳ chương trình mục tiêu quốc gia nào khác, Chương trình Mục tiêu Quốc gia Nước sạch và Vệ sinh Nông thôn được xây dựng mà không tạo ra nhiều không gian và cơ hội cho sự tham gia của các Tổ chức phi chính phủ. Theo cán bộ Chính phủ, họ không thể áp dụng các cách tiếp cận của các Tổ chức phi chính phủ do năng lực của các nhân viên của các Tổ chức phi chính phủ tốt hơn nhiều so với cán bộ của Chính phủ, đặc biệt là cán bộ tại các cấp địa phương. Quan trọng hơn nữa, Chương trình Mục tiêu Quốc gia không thể cấp định mức chi phí và tiền trợ cấp như các Tổ chức phi chính phủ áp dụng.

Hội thảo tại Đà Lạt là nỗ lực chính thức đầu tiên từ trước đến nay để thảo luận về cách nhân rộng các cách tiếp cận mới của các Tổ chức phi chính phủ trong Chương trình Mục tiêu Quốc gia, nếu không kể tới chương trình hợp tác thí điểm hiện tại giữa Bộ Y tế và IDE (Tổ chức phi chính phủ của Mỹ) và giữa Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên và SNV (Tổ chức phi chính phủ của Hà Lan) trong việc tăng cường vệ sinh và vệ sinh cá nhân.

Thảo luận tại hội thảo tập trung vào kinh nghiệm hay mà Chương trình Mục tiêu Quốc gia Nước sạch và Vệ sinh Nông thôn có thể học hỏi được từ các Tổ chức phi chính phủ, và các điều kiện áp dụng kinh nghiệm đó. Trong suốt hội thảo, người ta dễ nhận thấy rằng không thể nhân rộng được tất cả các kinh nghiệm hay của các Tổ chức phi chính phủ trong Chương trình Mục tiêu quốc gia cũng không thể nhân rộng một cách tiếp cận hay của Tổ chức phi chính phủ cho mọi vùng nông thôn Việt Nam. Tuy nhiên, hợp tác chặt chẽ hơn giữa Chương trình Mục tiêu Quốc gia Nước sạch và Vệ sinh Nông thôn và các Tổ chức phi chính phủ, ngoài việc chia sẻ thông tin bình thường, là hoàn toàn có thể.

Hội thảo chỉ là một sự khởi đầu của một quá trình lâu dài, và những hành động tiếp theo sau này rất quan trọng để đảm bảo thu được các kết quả như mong đợi. Người Việt có câu “Đầu xuôi, đuôi mới lọt”, và hiện nay chúng ta đang có đầu xuôi và hy vọng rằng quá trình sẽ thu được nhiều kết quả tốt đẹp cho cả Chương trình Mục tiêu Quốc gia Nước sạch và Vệ sinh Nông thôn và các Tổ chức phi chính phủ trong lĩnh vực này.